Yapay Zekâ 2025: Dönüşümün Yeni Evresi
Yapay zekâ araçlarının hayatımıza girmesinin üzerinden yalnızca üç yıl geçti. Bugün gelinen noktada, her on anket katılımcısından dokuzu, kuruluşlarının düzenli olarak yapay zekâ kullandığını belirtiyor. Ancak bu yüksek benimsenme oranına rağmen, yapay zekânın kurumsal düzeyde yarattığı etki hâlâ sınırlı.
Yapay zekâ kullanımının yaygınlaşması, çoğu kuruluşun bu teknolojileri iş akışlarına derinlemesine entegre edememesi nedeniyle beklenen dönüşümü henüz tam olarak sağlayabilmiş değil.
McKinsey Global Survey’in 2025 yapay zekâ raporu, bu durumu iki paralel gerçeklik üzerinden ortaya koyuyor:
Yapay zekâ kullanımı hızla artıyor özellikle aracı (agentic) yapay zekâ yükselişte. Ancak pilot projelerden, kurumsal ölçekte sürdürülebilir dönüşüme geçiş sürecinde kuruluşlar ciddi ölçekleme sancıları yaşıyor.
1. Yapay Zekâ Kullanımı Yaygınlaşıyor, Ancak Ölçekleme Geride Kalıyor
Kuruluşların Büyük Bölümü Yapay Zekâ Kullanıyor
Araştırmaya katılan kuruluşların neredeyse tamamı, yapay zekâyı en az bir iş alanında kullandıklarını bildiriyor.
2024 yılında %78 olan düzenli kullanım oranı, 2025’te %88’e yükselmiş durumda. Katılımcıların %50’si ise yapay zekâyı üç veya daha fazla iş fonksiyonunda aktif olarak kullandığını belirtiyor.
Çoğu Kuruluş Hâlâ Deneme veya Pilot Aşamasında
Yaygın kullanıma rağmen, yapay zekânın kurumsal ölçekte ölçeklenmesi hâlâ sınırlı.
Katılımcıların yaklaşık üçte ikisi, kuruluşlarının yapay zekâyı henüz tam anlamıyla ölçeklendiremediğini ifade ediyor. Yalnızca %33’lük bir kesim, yapay zekâ programlarının şirket genelinde yaygınlaştığını söylüyor.
Büyük Şirketler Ölçeklendirmede Önde
Kuruluş büyüklüğü ile yapay zekâ ölçekleme başarısı arasında belirgin bir ilişki bulunuyor.
Yıllık geliri 5 milyar doların üzerinde olan şirketlerde ölçeklendirme oranı %50’ye yaklaşırken, geliri 100 milyon doların altında olan şirketlerde bu oran %29 seviyesinde kalıyor.
2. Yapay Zekâ Aracıları: Yüksek İlgi, Sınırlı Yaygınlık
Aracı Yapay Zekâya Olan İlgi Artıyor
Aracı yapay zekâlar; temel modeller üzerine kurulu, birden fazla adımı planlayabilen ve dijital ya da fiziksel eylemler gerçekleştirebilen gelişmiş sistemler olarak öne çıkıyor.
Katılımcıların %62’si, kuruluşlarının en azından aracı yapay zekâ ile deneme çalışmaları yaptığını belirtiyor.
Ölçeklendirme Henüz Yaygın Değil
Buna rağmen, aracı yapay zekânın kurumsal ölçekte yaygınlaşması oldukça sınırlı.
Katılımcıların yalnızca %23’ü, bu sistemlerin işletme genelinde ölçeklendiğini raporluyor. Üstelik bu kullanım çoğu zaman yalnızca bir veya iki iş fonksiyonu ile sınırlı kalıyor.
Aracı Yapay Zekânın En Çok Kullanıldığı Alanlar
- Bilgi Teknolojileri (IT)
- Bilgi Yönetimi (Knowledge Management)
Aracıların En Çok Benimsendiği Sektörler
- Teknoloji
- Medya ve Telekomünikasyon
- Sağlık
3. Kurumsal Düzeyde Değer Yakalama ve Yüksek Performanslı Kuruluşlar
Yapay Zekânın EBIT Üzerindeki Etkisi Sınırlı
Yapay zekânın doğrudan kârlılık üzerindeki etkisi henüz geniş ölçekte hissedilmiyor.
Katılımcıların yalnızca %39’u, yapay zekânın EBIT üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu bildiriyor.
İnovasyon ve Müşteri Değerinde Artış Dikkat Çekiyor
Buna karşın, yapay zekâ kullanan kuruluşlar önemli kazanımlar elde ediyor:
- %64’ü inovasyon kapasitesinin arttığını,
- %45’i müşteri memnuniyetinde artış yaşandığını,
- %45’i ise rekabetçi farklılaşma sağladığını belirtiyor.
Maliyet avantajları özellikle yazılım mühendisliği, imalat ve IT alanlarında yoğunlaşırken; gelir artışı daha çok pazarlama ve satış, strateji & kurumsal finans ile ürün ve hizmet geliştirme fonksiyonlarında görülüyor.
Yüksek Performanslı Kuruluşlar Nasıl Ayrışıyor?
EBIT etkisinin en az %5’ini yapay zekâya atfeden kuruluşlar, “yüksek performanslı” olarak tanımlanıyor ve diğerlerinden belirgin şekilde ayrışıyor.
Dönüşüm Odaklı Ajandalar
Bu kuruluşlar, yapay zekâyı iş dönüşümünün merkezine alma konusunda üç kat daha istekli.
İnovasyon ve Büyüme Odağı
Verimlilik tek hedef değil; büyüme ve inovasyon öncelikli konumda.
İş Akışlarını Yeniden Tasarlama
Yapay zekâ dağıtımlarında iş akışlarını temelden yeniden tasarlama konusunda 2,8 kat daha aktifler.
Güçlü Liderlik Taahhüdü
Üst yönetimin yapay zekâ programlarına sahiplenmesi, diğer kuruluşlara kıyasla üç kat daha yüksek.
Yüksek Yatırım Düzeyi
Bu şirketlerin %33’ünden fazlası, dijital bütçelerinin %20’sinden fazlasını yapay zekâ yatırımlarına ayırıyor.
4. İş Gücü Etkisi ve Artan Risk Yönetimi Kapasitesi
İş Gücü Üzerindeki Etkiler Çeşitleniyor
Katılımcıların çoğu, önümüzdeki yıl çalışan sayısında büyük bir değişim beklemiyor.
Ancak %32’lik bir kesim %3 veya daha fazla azalma öngörürken, %13’lük bir kesim %3 veya daha fazla artış bekliyor. Büyük kuruluşlarda azalma beklentisi daha yaygınken, yüksek performanslı şirketlerde hem artış hem azalma eğilimleri bir arada görülüyor.
Yapay Zekâ Risklerinde Daha Fazla Farkındalık
Kuruluşlar artık yapay zekâya bağlı daha fazla risk kategorisini aktif olarak yönetiyor.
2022’de ortalama iki risk yönetilirken, 2025’te bu sayı dörde yükselmiş durumda.
En Yaygın Yapay Zekâ Riskleri
- Yanlışlık ve hatalı sonuçlar (inaccuracy)
- Fikri mülkiyet ihlalleri
- Yasal uyum riskleri
Özellikle yanlışlık riski, katılımcıların yaklaşık üçte biri tarafından olumsuz sonuçlara yol açan bir problem olarak deneyimlenmiş durumda.
Yapay Zekâ Yeni Bir Eşiğin Eşiğinde
2025 itibarıyla yapay zekâ kullanımının yaygınlaştığı açık. Ancak pilot projelerden, kurumsal ölçekte sürdürülebilir etkiye geçiş hâlâ en kritik zorluklardan biri olmaya devam ediyor.
Yüksek performanslı kuruluşların deneyimi, yapay zekânın geleceğine dair güçlü bir yol haritası sunuyor:
Yapay zekâyı yalnızca verimlilik aracı olarak değil, kurumsal dönüşüm ve inovasyonun ana motoru olarak konumlandırmak.
Gerçek başarı için liderlerin; cesur, vizyoner ve dönüşüm odaklı bir gündemle iş akışlarını temelden yeniden tasarlamaları gerekiyor.
